Leita ķ fréttum mbl.is
Embla

Bloggfęrslur mįnašarins, jślķ 2013

Valkvęšir sišferšisstušlar "góša fólksins".

Ak-72 fer mikinn į bloggsvęši sķnu į DV.is og gerir hluthöfum Vinnslustöšarinnar ķ Vestmannaeyjum upp mikiš sišleysi eins og sjį ķ mešfylgjandi tengli:

 

http://www.dv.is/blogg/ak-72/2013/7/29/sidleysi-vinnslustodvareigenda/?fb_comment_id=fbc_283533305121702_1210958_283730741768625#f10605a5e287588

 

 

Višast hvar er žaš nś ešlilegasti hlutur ķ heimi aš hlutafélög greiši hluthöfum arš. Sé félagiš rekiš meš hagnaši. Hvort aš 13% af eigin fé sé heppileg tala eša ekki, skiptir litlu ķ prinsippinu.

Vķšast hvar višgengst žaš, aš fyrirtęki segja upp starfsfólki sem žaš hefur ekki verkefni fyrir. Hvergi tķškast, nema kannski hjį hinu opinbera, aš verkefnalausir starfsmenn séu hafšir į launaskrį.

Jafnvel žó žaš lķti kannski betur śt samkvęmt einhverjum valkvęšum sišferšisstušlum og jafnvel žó fyrirtękiš skili hagnaši. Hvaša rétt hefšu žį hluthafarnir, žegar aš žeirra fjįrfestingu vęri sóaš ķ laun manna sem engin verkefni eša starfsskyldur hefšu hjį fyrirtękinu? Vęri žaš sišferšislega rétt aš sóa fjįrmunum hluthafanna ķ slķkt? Eša eiga hluthafar engan sišferšislegan rétt, žvķ aš žeir eru partur af "vonda fólkinu"?

Į fyrirtękiš kannski aš draga śr vinnu annarra starfsmanna og žar meš śr tekjum žeirra meš žvķ lįta hina verkefnislausu ganga ķ störf žeirra? Vęri žaš sišferšislega rétt gagnvart žeim?

Vinnslustöšin og nokkur önnur sjįvarśtvegsfyrirtęki gera vel viš sitt starfsfólk og vildu jafnvel gera betur viš žaš ķ launum. Starfsfólkiš getur hins vegar žakkaš ASĶ meš Gylfa Arnbjörnsson ķ fararbroddi fyrir barįttu ASĶ og Gylfa gegn žvķ aš laun starfsfólks ķ fiskvinnslu og öšrum śtflutningsgreinum hękki meira en laun starfsfólks ķ minna ašbęrum greinum.

Vinnslustöšin og nokkur önnur sjįvarśtvegsfyrirtęki bęta sķnu starfsfólki žó upp skašann af barįttu Gylfa og ASĶ meš greišslu rķflegar desemberuppbótar, umfram žaš sem kvešiš er į um kjarasamningum, įr hvert.

Žaš er ešli fyrirtękja sem skila hagnaši aš fjįrfesta til žess aš geta bętt afkomu sķna enn frekar og gert betur viš starfsfólk sitt og hluthafa.

Enda er bętt afkoma og vöxtur fyrirtękja fyrst og fremst žaš sem getur unniš okkur śt śr kreppunni. En ekki auknar įlögur hins opinbera, sem oftast nęr gera fįtt annaš en aš skerša afkomu og vöxt fyrirtękja.  Sem aš į endanum veršur til žess aš tekjur rķkissjóšs standi ķ staš eša žęr dragist saman.

 


Af friši og įrangri ķ kjaramįlum.

Į heimasķšu sinni skrifar Björn Valur Gķslason varaformašur Vinstri gręnna mešal annars:

„Kjörtķmabil rķkisstjórnar Vinstri gręnna og Samfylkingar er eitt af örfįum kjörtķmabilum sem frišur rķkti į vinnumarkašinum. Į kjörtķmabilinu voru geršir kjarasamningar (sumariš 2011) sem naušsynlegt var aš gera žó svo aš žaš hafi kostaš töf į efnahagsįętlun stjórnvalda.“

 

Björn Valur telur žaš eflaust ekki skipta mįli aš geta stöšugleikasamningnum sem geršur var viš ašila vinnumarkašsins ķ upphafi sķšasta kjörtķmabils.  Enda reyndist hann,  eins og flest annaš, sem fyrri rķkisstjórn gerši  ķ žįgu fólksins ķ landinu, marklaust plagg og pappķrstętaramatur.

 

Eins telur Björn Valur eflaust ekki taka žvķ aš lįta fram koma loforšalista hinnar norręnu velferšarstjórnar ķ tengslum viš kjarasamninganna sumariš 2011.  Enda hann jafn marklaus og stöšugleikasamningurinn sem geršur var tveimur įrum įšur.  En į žeim lista var:

 

  • Hękkun atvinnuleysisbóta til jafns viš hękkun lęgstu launa – ekki efnt
  • Hękkun bóta almannatrygginga til jafns viš hękkun lęgstu launa – ekki efnt
  • Fyrstu skref stigin ķ jöfnun lķfeyrisréttinda fólks į almennum markaši til jafns viš   opinbera starfsmenn – ekki efnt
  • Afnįm laga um skattlagningu į lķfeyrisréttindi fólks į almennum markaši – ekki efnt
  • Gengi krónunnar styrkt – ekki efnt
  • Veršbólga ķ takt viš veršbólgumarkmiš Sešlabankans (2,5%) – ekki efnt
  • Rammaįętlun afgreidd ķ samręmi viš tillögu sérfręšinganefndar – ekki efnt
  • Róttękar ašgeršir ķ atvinnumįlum og auknar fjįrfestingar – ekki efnt.

 

Vandinn  viš loforšalistanna tvo er hins vegar sį aš žeir ašilar sem lofaš er ašgeršum hafa  lķtil sem engin śrręši til žess aš innheimta loforšin.

  Vera mį aš ķ ljósi žess hafi fyrri stjórnvöldum veriš žaš ljóst aš žaš ķ rauninni skipti engu mįli hvort loforšin yršu efnd eša ekki.  Bara aš žaš skapašist „tķmabundinn“ frišur į vinnumarkaši.   Žaš yrši svo nęstu rķkisstjórnar aš taka afleišingum vanefndanna.  Yršu žęr einhverjar.

 

Ekki er Birni Vali heldur ofarlega ķ huga sį ófrišur sem var megniš af sķšasta kjörtķmabili um kjör starfsstétta į Landsspķtalanum og annars  stašar ķ heilbrigšisgeiranum. 

Žaš er  žvķ ekki  hęgt aš sjį eša segja annaš en aš hin norręna velferšarstjórn – rķkistjórn jafnréttis og félagshyggju, hafi skilaš aušu ķ kjaramįlum. 

Ķ besta falli skotiš öllum ófriši į frest og ętlaš öšrum aš leysa śr žeim śrlausnarefnum sem hśn sjįlf  hummaši fram af sér.  Śrlausnarefnum sem gera ekkert annaš en aš vinda upp į sig, sé śrlausn žeirra frestaš.

Sé žetta męlikvarši Björns Vals um įrangur fyrri rķkisstjórnar ķ kjaramįlum, er varla viš žvķ aš bśast aš hann geri miklar kröfur til nśverandi rķkisstjórnar ķ žeim mįlaflokki.


Reglugerš Ögmundar Svarti Pétur sem ašrir sitja uppi meš.

Bara svo žaš fįi aš koma fram, žį er ég ekki par hrifinn af įformum Nubos varšandi Grķmsstaši į Fjöllum.  Eša önnur įform af svipišu kaliberi.

 Ég er heldur ekkert hrifinn af žvķ aš ķ EES-samningnum skuli  įkvęšiš um fasteigna og landakaup  (ekki spķrann) śtlendinga  af  EES-svęšinu skuli vera meš žeim hętti sem žaš er.  En ég fékk engu rįšiš um žaš,  frekar en afgangurinn af žjóšinni. 

 Hrifnari er ég af öšru įkvęši EES-samingins, sem fjallar um eignarhlut śtlendinga af EES-svęšinu ķ sjįvarśtvegsfyrirtękjum.  Žó ég reyndar hallist aš žvķ aš hįmarkshlutinn mętti vera eittvaš minni en 49%.

 Ég efast um aš nokkrum manni dytti žaš ķ hug, aš óbreyttu  aš setja reglugerš einhliša, er gengi gegn įkvęšinu um 49% eignarhald į sjįvarśtvegsfyrirtękjum.  Nema ķ besta falli ef aš upp kęmi stemmning  varšandi  sjįvarśtvegsfyrirtęki . Lķkt og var vegna mįls Nubos.  Enda vęri žaš eflaust brot į įkvęši įšurnefnds EES-samnings og eflaust ekki lišiš af ESA.

 Reyndar kom upp mįl vegna eignarhluta kķnversks fyrirtękis ķ ķslensku sjįvarśtvegsfyrirtęki fyrir nokkrum misserum.  Hins vegar  var ekki hęgt aš ašhafast neitt vegna alžjóšlegra skuldbindinga ķslenska rķkisins.

  Mér segir svo hugur aš Ögmundur hafi nś alveg vitaš žaš, aš žessi reglugerš myndi aldrei og gęti aldrei lokaš mįlinu.  En hśn gęti hugsanlega tafiš žaš og fęlt žį frį sem reglugeršin var ķ rauninni sett til höfušs.  Ögmundur mį einnig hafa vitaš, ķ ljósi žess allt benti til žess aš hann vęri į sķšustu dögunum ķ embętti, aš žaš yrši annarra aš taka į afleišingum reglugeršarinnar.   Hverjar sem aš žęr yršu.

 Varšandi fasteigna og landakaup śtlendinga annnars stašar frį en į EES-svęšinu sem sérstakt leyfi žurfi fyrir kaupunum skilst mér aš ķ nęr öllum žeim tilfellum hafi leyfi fyrir kaupunum veriš veitt aš lokum.  Žį vęntanlega aš uppfylltum įkvešnum skilyršum.

 Žessi mįl hljóta žvķ į endanum aš leiša til žess,  aš menn hugleiši, hvort 20 įra gamall EES-samningur, nįnast óbreyttur aš mér skilst, sé žaš sem okkur sem žjóš hentar.

 Hvort óska eigi eftir breytingum į honum t.d. ķ ljósi žess aš heimsmyndin hefur breyst töluvert frį žvķ žessi samningur var geršur.   Gangi žaš ekki eftir, aš skoša möguleikan į uppsögn hans.  Og ķ framhaldinu skoša möguleika į tvķhliša saminga viš žęr žjóšir og žjóšabandalög  um žaš  sem okkur skiptir fyrst og fremst mįli sem žjóš.

 Svo er aušvitaš alltaf möguleikinn aš hafa žetta óbreytt įfram.  Atvikum sem žessum yrši žį mętt ķ žeim męli sem stjórnarfar hvers tķma byši upp į.


Aš męla meš sölu į sjįlfum sér...

"Sala į eignarhlut rķkisins ķ Arion banka og Ķslandsbanka dugir skammt til žess aš létta į skuldabyršinni, en meš žvķ aš selja einnig af 30% hlut rķkisins ķ Landsbankanum mętti lękka skuldir rķkisins um u.ž.b. 100 ma. kr. Ętla mį aš lķfeyrissjóšir myndu eignast verulegan hluta žessara eigna žannig aš žessir hlutir yršu įfram ķ sameiginlegri eign žjóšarinnar,“ segir enn fremur ķ ritinu."

Žaš er kannski soldiš spes aš banki "męli" meš sölu į sjįlfum sér og um leiš bendi į vęnlegan kaupanda. 

Afhverju „męlir“ bankinn žį meš sölu į stęrri hlut af sér?  Enda hlyti slķkt aš lękka skuldir rķkissjóšs enn frekar.

Žaš hefur nś varla veriš hęgt aš tala um Landsbankann sem sameiginlega eign žjóšarinnar. Samkvęmt lögum um Bankasżslu rķkisins, žį er įbyrgš į rekstri bankans ķ raun og veru velt yfir į einstaklinga sem aš žjóšin (eigandinn) fęr engu um rįšiš hverjir eru. Žó svo aš pólitķska įbyrgšin hvķli žó ętķš į fjįrmįlarįšherra hvers tķma.

Bankinn er bara réttur og sléttur rķkisbanki. Rekinn af fólki sem aš meintur „eigandi“ fęr engu um rįšiš hvert er.  Meintur „eigandi“, žjóšin,  ręšur engu um stefnu bankans eša markmiš..

Allt tal um sameiginlega žjóšareign er ekkert annaš en misheppnuš fegrunnartilraun į fyrirbęrinu.


Nżtt sameiningartįkn vinstri manna.

Sķšan aš Brynjar Nķelsson  fór aš lįta aš sér kveša meš pistlum sķnum į Pressunni, mį segja aš vinstri fólk į Ķslandi hafi loksins fundiš eitthvaš til žess aš sameinast um, įn žess aš allt endi ķ innbyršis skęrum og skętingi. Žaš er aš snśa śt śr öllu sem Brynjar segir og skrifar.

Nokkuš breiš sįtt er um snśa śt śr nżjasta  pistli Brynjars meš žvķ spyrja hvaš Brynjar telji "ónaušsynlega heilbrigšisžjónustu". Śr žvķ aš hann skrifar aš engum į Ķslandi detti ķ hug aš einkavęša naušsynlega heilbrigšisžjónustu.

Ef aš žetta fólk vęri ekki svona upptekiš viš aš snśa śt śr žvķ sem Brynjar skrifar, žį myndi žaš lķklegast (og žó) įtta sig į žvķ aš žaš sem Brynjar į viš er aš engum į Ķslandi detti ķ hug aš einkavęša heilbrigšisžjónustuna. Vegna žess aš hśn er žjóšinni naušsynleg.

Hins vegar ljį Brynjar og reyndar fleiri mįls į žvķ, aš skoša megi hvort ekki sé möguleiki į žvķ aš einkaašilar geti framkvęmt einstaka ašgeršir eša rekiš heilsugęslu į hagkvęmari hįtt en hiš opinbera.

Žaš vita žaš allir sem vilja vita aš slķkt er ekki einkavęšing. Enda er rķkiš ekki aš afsala sér eša selja nokkrum skapašan  hlut.   Heldur er žaš aš leita til žess aš kaupa heilbrigšisžjónustu fyrir borgaranna, į hagstęšara verši en žjónustuašilar į vegum rķkisins geta bošiš.

Rikiš semsagt semur viš žann sem tekur žaš ašs sér sem samiš er um. Innifališ ķ žeim samningi er föst tala um kostnaš rķkisins og hluta sjśklings.

Vęri hins vegar einhver žįttur heilbrigšisžjónustunnar einkavęddur, žį myndi sį sem tęki viš žeim žętti žjónustunnar, greiša rķkinu fyrir aš hętta  aš stunda žessa žjónustu. Lķklegast myndi hann einnig kaupa af rķkinu žau tól og tęki sem žaš į til verksins og žaš hśsnęši sem rķkš hafši undir žessa starfsemi.  Svo hann sitji nś örugglega  einn aš žessu verkefni .    Įsamt žvķ aš hann  hefši žį fullan rétt į žvķ aš įkveša sjįlfur, į hvaša verši hann seldi sķna žjónustu.


Af heilbrigšismįlum og "valkvęšri fįvisku".

  • Af stęrstum hluta umręšunnar um heilbrigšiskerfiš, mętti ętla aš einungis séu til tvö heilbrigšiskerfi ķ öllum heiminum. Žaš ķslenska og žaš bandarķska.

    Ķ žaš minnsta eru allar hugmyndir um breytingar į heilbrigšiskerfinu hér, sama hversu hófsamar žęr eru, tęklašar sem hugmyndir um aš innleiša hér bandarķskt heilbrigšiskerfi.

    Mér vitanlega hefur enginn ljįš žvķ mįls aš hér verši bandarķska heilbrigšiskerfiš tekiš upp. Nema vissulega žeir sem kjósa aš męta til leiks ķ umręšuna meš "valkvęša fįvisku" ķ farteskinu. Žvķ vissulega trśi ég žvķ og ķ rauninni veit žaš, aš žetta fólk veit betur en žaš lętur.

    Žaš rętt er um er żmis žjónusta og ašgeršir sem vel er hęgt aš inna af hendi annars stašar en į rķkisreknum stofnunum, verši bošin śt meš žaš fyrir augum aš lękka kostnaš rķkisins viš slķkt. Kostnašhluti sjśklings mun žó verša sį sami, eftir sem įšur.

    Įriš 2007 eša 2008 stefndi ķ óefni vegna žess aš bišlistar vegna augasteinsašgeršum lengdust meš degi hverjum. Var žį brugšiš į žaš rįš, aš bjóša slķkar ašgeršir śt.

    Śtkoman varš sś aš žeir sem hagstęšast komu śt śr tilbošunum bušu žessar ašgeršir į žrefalt lęgra verši en rķkiš/skattgreišendur höfšu keypt samskonar ašgeršir af Landsspķtalanum.  Įsamt žvķ sem ört fękkaši į bišlistunum.  Įn žess žó aš sjśklingurinn hafi žurft  aš greiša hęrra gjald en hann gerši į Landsspķtalanum.

    Žetta litla dęmi sżnir žaš, aš žaš er vel žess virši aš skoša hvort ekki sé hęgt aš lękka kostnašinn viš żmsar ašgeršir sem hęgt er aš framkvęma annars stašar en į sjśkrahśsum. Įn žess žó aš kostnašarhluti sjśklingsins hękki.

    Allt tal um aš rķka fólkiš gęti trošiš sér framar ķ röšina hjį einkaašilum į kostnaš žeirra efnaminni. Er ķ rauninni bara fyrirslįttur hjį fólki sem veit eša ętti ķ žaš minnsta aš vita betur.

    Žvķ ef aš slķkt vęri raunin, žį vęri slķkt viš lżši hér ķ dag. Enda ekkert žvķ til fyrirstöšu aš margar einkastofur śt ķ bę geti nś žegar framkvęmt żmsar ašgeršir framhjį kerfinu.

Höfundur

Kristinn Karl Brynjarsson
Kristinn Karl Brynjarsson
Ég hef mínar skoðanir, ekki endilega alltaf réttar.  Málefnaleg innlegg velkomin, en þeim sem geta ekki tjáð sig öðruvísi, en með svívirðingum um síðuhöfund, aðila þess máls, sem til umræðu er, hverju sinni eða með uppnefningum, er bent á eigin bloggsíðu.
Jślķ 2017
S M Ž M F F L
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31          

Heimsóknir

Flettingar

  • Ķ dag (26.7.): 0
  • Sl. sólarhring: 0
  • Sl. viku: 0
  • Frį upphafi: 186809

Annaš

  • Innlit ķ dag: 0
  • Innlit sl. viku: 0
  • Gestir ķ dag: 0
  • IP-tölur ķ dag: 0

Uppfęrt į 3 mķn. fresti.
Skżringar

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband